Şema Terapi

Şema terapi, Jeffrey Young ve meslektaşları tarafından geliştirilen ve bilişsel-davranışçı, bağlanma, Gestalt, nesne ilişkileri ve psikanalitik gibi ana akım terapi yaklaşımlarını bütünleştiren bir yaklaşımdır.

​

Odak noktası, bireylerin çocukluk dönemindeki temel duygusal ihtiyaçlarıdır. Buna göre her çocuğun başkalarına güvenli bağlanma, ihtiyaç ve duygularını ifade etme özgürlüğü, gerçekçi sınırlar ve özdenetim, spontanlık ve oyun ve hareket özgürlüğüne ihtiyacı vardır. Çocuğun bakım verenlerle ilişkisinde işler ters gittiğinde ve çocuğun temel duygusal ihtiyaçları karşılanmadığında, erken dönem uyumsuz şemalar oluşmaya başlar. Erken dönem uyumsuz şemalar, yetişkinlikte kişinin psikolojik refahı üzerinde zararlı etkilere yol açar. Şema Terapi'yi diğer yaklaşımlardan ayıran benzersiz yönlerinden biri de sınırlı yeniden ebeveynlik kavramıdır. Terapist, danışanın erken dönemde karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçlarını psikoterapi sınırları içinde karşılar. Sınırlı yeniden ebeveynlik ile terapist, danışanın kendisine iyi bir ebeveyn olabilmesini destekler.

​

Şema terapide mod kavramı, mevcut durumda ortaya çıkan içimizdeki bir yöndür. Şemalar bir araya geldiklerinde modları oluştururlar. Üç farklı şema modu tanımlanır: işlevsel olmayan çocuk modu, işlevsel olmayan ebeveyn modu ve işlevsel olmayan başa çıkma modu. Mutlu çocuk modu ve sağlıklı yetişkin modu ise sağlıklı ve işlevsel modlardır. Şema terapi, insanların kırılgan çocuk modları için çocuk yanlarını tanımalarına yardımcı olur. Aynı zamanda kişilerin çocukken istismara ve ihmale uğradıkları erken dönem deneyimleri de belirli tekniklerle ele alınır. Şema terapide öfkeli, şiddet eğilimli, dürtüsel, şımarık çocuk modlarına sınır koymak, kırılgan çocuk yanlarını iyileştirmek ve içimizdeki doğal ve mutlu çocuk modunu geliştirmek amaçlanır. Bir diğer amaç ise sağlıklı yetişkin modunu güçlendirmektir.

Bilişsel Davranışçı ve Duygusal Terapi, düşünceler arasındaki etkileşimlere odaklanan kısa, bilimsel olarak onaylanmış terapilerdir:

​

• Düşünceler

• Davranışlar

• Duygular

Çok sayıda bilimsel çalışma bu terapilerin etkinliğini ortaya koymuştur. BDT başlangıçta depresyon hastalarına yardımcı olmak için oluşturulmuştur, ancak günümüzde farklı ruhsal bozuklukları ve semptomları (anksiyete, bipolar bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk kompulsif, bağımlılıklar ve yeme bozuklukları, ...) iyileştirmek ve yönetmek için kullanılmaktadır.

​

Bilişsel, Davranışsal ve Duygusal terapi, nasıl hissettiğimizi ve nasıl davrandığımızı belirlemede düşüncelerin, inançların, geviş getirmelerin önemini vurgular. Düşüncelerimizin analizi, gerçekliğin "yorumlarının" yaşam kalitemiz üzerindeki olumsuz etkisini vurgulamamızı sağlar. Gerçekliği ve kendimizle ilgili yargıları çarpıtmadan durumları hassasiyet ve sakinlikle inceleyebildiğimizde, uzun vadede daha mutlu hissetmek için nasıl uygun şekilde tepki vereceğimizi daha iyi bilebiliriz. Gerçekliğin bu yanlış yorumları, kökleri genellikle çocukluğumuza dayanan yaşam deneyimlerimizle bağlantılıdır. Birlikte, şu ya da bu şekilde davranmamıza ve acı çekmemize neden olan düşünce kalıplarını tespit ederiz.

Bu nedenle, bazı yaygın inanışların aksine, BDT sadece şimdiki zamanın incelenmesine dayanmaz, aynı zamanda erken çocukluktan bugüne kadar olan tüm deneyimlerimize de dayanır.

BDT "aktif" bir terapidir. Seans sırasında ve aynı zamanda evde de somut egzersizler yapılır. Belirtilerinizi anlamlandırmanıza yardımcı olmak için seans sırasında psikoloji kavramları (Psikoeğitim) da sunulur. Daha sonra, nereden geldiğini, nasıl devam ettiğini anlayarak kısır döngüden erdemli bir döngüye geçmek için somut çözümler uygularsınız.